हवा (परिसर अभ्यास, इयत्ता ४)
विषय: हवा (Air)
वर्ग: इयत्ता चौथी
कालावधी: 35–40 मिनिटे
उद्दिष्टे:
✔ विद्यार्थी समजून घेतील की हवा काय आहे.
✔ हवा कोणत्या स्वरूपात आहे, कुठे आहे आणि तिची काही मुख्य वैशिष्ट्ये काय आहेत हे जाणून घेतील.
✔ हवा का आवश्यक आहे आणि तिचे उपयोग काय आहेत हे समजतील.
✔ रोजच्या आयुष्यात हवेसंबंधित काही उदाहरणे अभ्यासतील.
🧑🏫 १. परिचय (5 मिनिटे)
व्हिडीओ सुरू करा: “हवा” इयत्ता चौथी परिसर अभ्यास व्हिडीओ दाखवा (उदा. YouTube लिंक). �
YouTube
छोटे-छोटे प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांचे लक्ष केंद्रित करा:
▪ हवा दिसते का?
▪ आपण हवा कशी ओळखतो? (उदाहरण – पान हलणे, झेंडा फडकणे)
📚 २. मुख्य कल्पना स्पष्ट करणे (10–12 मिनिटे)
पर्यावरणातील हवा कशी आहे: ✔ हवा सर्वत्र आहे — रिकाम्या जागेतही हवा असते. �
✔ हवा दिसत नाही पण तिचे परिणाम आपल्याला दिसतात (उदा. पान हलणे).
✔ हवा जीवनासाठी आवश्यक आहे — श्वास घेण्यासाठी, ज्वलनासाठी (उदा. मेणबत्ती) आणि इतर कार्यांसाठी.
HOMEWORK गृहपाठ
लघु स्पष्टीकरणे / उदाहरणे:
• हवा पाण्यावर आणि जमिनीवर सतत अस्तित्वात असते. �
• पाणी उकळताना व्हाफ (बाष्प) हवेत मिसळते. �
HOMEWORK गृहपाठ
HOMEWORK गृहपाठ
🧪 ३. प्रयोग / अनुभव (10 मिनिटे)
सोपे प्रयोग: दोन ग्लास किंवा बाटल्या घ्या —
✔ एका ग्लासमध्ये हवा आहे — त्यामुळे तो हलका वाटतो.
✔ दुसऱ्या ग्लासात आप हवा विरघळलेली (उदा. पाण्यात बुडवून बघा) — फरक जाणवा.
हा भाग विद्यार्थ्यांना “हवा जागेत आहे आणि ती वस्तूंचे वर्तन बदलते” हे समजावून देण्यासाठी उपयुक्त आहे.
(तसेच NASA सारख्या शिबिरात्मक पद्धतींमध्ये हवा आणि तिची वैशिष्ट्ये विद्यार्थ्यांना अनुभव करून शिकवली जातात.) �
GRC NASA
📝 ४. चर्चा आणि प्रश्नोत्तरे (8–10 मिनिटे)
विद्यार्थ्यांना सोपे प्रश्न विचारा:
✔ रोजच्या वापरातल्या कोणत्या वस्तूंमध्ये हवा दाबलेली असते? �
✔ लाकूड किंवा कोळसा जाळताना हवेत काय दिसते? �
✔ पाणी उकळताना हवेत काय मिसळते? �
माझा अभ्यास
माझा अभ्यास
माझा अभ्यास
या चर्चा भागामुळे पालक/शिक्षकांना पाठाची समज अधिक स्पष्ट होते आणि विद्यार्थीही सक्रिय सहभागी होतात.
📌 ५. मुल्यमापन / गृहकार्य
✔ विद्यार्थ्यांना थोडक्यात लिहायला सांगा:
• “हवा का आवश्यक आहे?”
• “हवेचे मुख्य गुणधर्म सांगा.”
✔ घरच्या बाहेर गमावलेल्या किंवा दिसलेल्या हवेशी संबंधित एखादा छोटा फोटो/अभ्यास आणायला म्हणा.
📖 अतिरिक्त टीप
तुम्ही हवा या विषयावर आणखी अधिक सखोल माहिती देण्यासाठी हवा-पर्यावरण, स्वच्छ हवा इत्यादी शुद्धीकरण, प्रदूषण यांचे हलके संदर्भ देऊ शकता. �
healthsmartva.org
विद्यार्थ्यांसह छोटा खेळ किंवा क्रियाकलाप (उदा. पपेरा उडवणे, पंखा) करून हवा-चळवळीची चर्चा करुन अभ्यास आणखीन मजेदार बनवा.
स्वाध्याय चाचणी सोडवा
हवा – MCQ Quiz | इयत्ता चौथी
हवा (परिसर अभ्यास, इयत्ता ४)
Suresh Sude
0
Post a Comment