🅰️ A to Z English Alphabet with Sounds

📘 पाठ : संदेशवहन व प्रसारमाध्यमे विषय: परिसर अभ्यास – भाग 1 इयत्ता: 5 वी पाठ क्रमांक: 15 अंदाजे कालावधी: 35 – 40 मिनिटे शिक्षण माध्यम: मराठी (पर्यायी इंग्रजी व हिंदी) संदर्भ: पाठ म्हणजे Communication & Mass Media (5th EVS) � YouTube 🎯 पाठ उद्दिष्टे (Learning Objectives) शिक्षणानंतर विद्यार्थी या गोष्टी साध्य करू शकतील: संदेशवहन म्हणजे काय? संदेश पाठविणे आणि मिळविणे याचा अर्थ समजून घेणे. प्रसारमाध्यमे कोणती आहेत? वेगवेगळ्या माध्यमांची ओळख—उदा. वृत्तपत्र, रेडिओ, दूरदर्शन, इंटरनेट, मोबाइल इ. प्रसारमाध्यमांचा उपयोग/महत्त्व माहिती मिळविणे, शिकणे, बातम्या जाणून घेणे, मनोरंजन इ. संदेशवहनाची साधने (tools) — जुनी व नवी पूर्वीच्या साधनांपासून (पत्र, तारा) ते आधुनिक साधने (मोबाइल, इंटरनेट) पर्यंतचा फरक. � माझा अभ्यास 📌 आवश्यक साहित्य व्हिडिओ क्लिप/YouTube (उदा. संदेशवहन व प्रसारमाध्यमे व्हिडिओ) � YouTube बोर्ड/चार्ट पेपर/फ्लिप चार्ट विविध उदाहरणांचे फोटो (पत्र, रेडिओ, मोबाइल) कागद, रंग, मार्कर्स 🧠 पूर्वज्ञान (Prior Knowledge Check) शाळा सुरू करताना विद्यार्थीांना विचारले जाऊ शकते: ✔ तुम घरात कोणकोणती माहितीची साधने आहेत? ✔ बातम्या तुम्ही कसे पाहता/ऐकता? ✔ मोबाईल किंवा टीव्हीचा वापर तुम्ही का करता? हे प्रश्न विद्यार्थ्यांचे वर्तमान अनुभव सक्रिय करायला मदत करतात. 🧑‍🏫 पठन व शिकवणी प्रक्रिया 1) ओळख व शब्दार्थ (Introduction) 3-4 मिनिटांत शब्दांची व्याख्या करा: संदेशवहन = संदेश पाठवणे/मिळवणे, प्रसारमाध्यमे = माहिती देणारी सर्व साधने. 2) मुख्य शिकवणी (Main Teaching) 🗣️ संदेशवहन कसे होते? संवाद हे मनापासून मनापर्यंत जाण्याची प्रक्रिया आहे. यासाठी विविध साधने वापरली जातात (उदा. गप्पा, पत्र, फोन). � माझा अभ्यास 📡 प्रसारमाध्यमे कोणती? प्रसारमाध्यम उदाहरण छापील वृत्तपत्र श्रवण रेडिओ दर्शन दूरदर्शन/टीव्ही डिजिटल इंटरनेट/Mobile Apps 🎲 गट उपक्रम (Activity / Group Work) A) चार्ट बनवा विद्यार्थ्यांनी चार्ट बनवावा: 📍 “प्रसारमाध्यमांचे शैक्षणिक उपयोग” ➡ उदाहरणे—शिक्षण घरबसल्या, माहिती सहज मिळणे, वेळी योजनेनुसार शिकणे इ. � माझा अभ्यास B) भूमिका सराव (Role Play) एका गटाने “पत्र पाठवणे — दुसऱ्या गटाने ते वाचणे” हे नाटक करा. 🧩 प्रश्नोत्तरे / चर्चा (Discussion + Q&A) उदा.: प्रसारमाध्यमांचे शैक्षणिक उपयोग काय आहेत? � माझा अभ्यास मोबाईलवरून संदेश कसा पाठविला/मिळविला जातो? पूर्वी लोक संदेश कसे पाठवत होते? � माझा अभ्यास 🧪 मूल्यांकन (Assessment / Evaluation) ✔ लघु उत्तरे लिहा: प्रसारमाध्यम म्हणजे? शिकण्यासाठी कोणते दोन माध्यमे वापरता? ✔ चार्ट/डायग्राम तपासा ✔ सहभाग आणि भूमिका सरावावर गुण 📌 घरेगुती काम (Homework) विद्यार्थ्यांनी लिहा: 📍 “माझ्या घरात कोणकोणती प्रसारमाधने आहेत व ती मला कशी माहिती देतात?”

संदेशवहन व प्रसारमाध्यमे
MCQ Quiz (10 Marks)

1) संदेशवहन म्हणजे काय?

खेळ खेळणे संदेश पाठवणे व मिळवणे चित्र काढणे गाणे म्हणणे

2) खालीलपैकी प्रसारमाध्यम कोणते आहे?

वृत्तपत्र वही पेन पुस्तक

3) रेडिओ हे कोणते माध्यम आहे?

छापील श्रवण दर्शन लेखन

4) दूरदर्शन कोणत्या प्रकारात येते?

श्रवण श्रवण-दर्शन छापील हस्तलिखित

5) जुने संदेशवहन साधन कोणते?

पत्र मोबाइल इंटरनेट ई-मेल

6) इंटरनेट हे कोणते माध्यम आहे?

छापील श्रवण डिजिटल हस्तलिखित

7) प्रसारमाध्यमांचा उपयोग कशासाठी होतो?

माहिती मिळवण्यासाठी झोपण्यासाठी भांडण्यासाठी वेळ वाया घालवण्यासाठी

8) मोबाईल फोन कशासाठी वापरतो?

संदेशवहनासाठी शेतीसाठी स्वयंपाकासाठी लेखनासाठी

9) वर्तमान घडामोडी कशामुळे कळतात?

प्रसारमाध्यमांमुळे खेळामुळे चित्रामुळे वहीमुळे

10) खालीलपैकी डिजिटल माध्यम कोणते?

पत्र मोबाईल पोस्टकार्ड वृत्तपत्र