C-TET EXAM मराठी (भाषा विकासाचे अध्यापन)

📘 लेसन प्लॅन : प्रतापगडावरील पराक्रम 1) पाठाचे नाव प्रतापगडावरील पराक्रम 2) विषय मराठी / इतिहास आधारित पाठ 3) इयत्ता चौथी / पाचवी 4) कालावधी १ तास (४०–५० मिनिटे) --- 🎯 अध्ययन उद्दिष्टे (Learning Outcomes) विद्यार्थी— ✅ प्रतापगडाचा इतिहास समजून घेतील ✅ छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या पराक्रमाची माहिती सांगतील ✅ अफझलखान व शिवाजी महाराज यांच्यातील भेटीचे वर्णन करतील ✅ पाठातील नवीन शब्दांचा अर्थ समजतील ✅ पराक्रम, धैर्य, स्वराज्याची भावना विकसित करतील --- 🧑‍🏫 अध्यापन साहित्य (Teaching Aids) 📌 पाठ्यपुस्तक 📌 प्रतापगडाचा फोटो/चित्र 📌 शिवाजी महाराजांचे चित्र 📌 फळा व खडू 📌 प्रश्नोत्तर कार्ड्स 🟢 पूर्वतयारी (Introduction) शिक्षक विद्यार्थ्यांना प्रश्न विचारेल— ❓ तुम्ही कधी किल्ला पाहिला आहे का? ❓ प्रतापगड कुठे आहे? ❓ शिवाजी महाराज कोण होते? विद्यार्थ्यांच्या उत्तरांवरून पाठाची ओळख करून दिली जाईल. - 📖 मुख्य अध्यापन (Presentation) टप्पा 1 : वाचन शिक्षक पाठाचे सुंदर वाचन करून दाखवेल. टप्पा 2 : अर्थ स्पष्ट करणे महत्त्वाचे शब्द समजावून सांगणे— पराक्रम स्वराज्य धैर्य अफझलखान गड टप्पा 3 : घटना समजावून सांगणे प्रतापगडावर झालेली भेट, शिवाजी महाराजांची युक्ती व पराक्रम स्पष्ट करणे. --- 💬 प्रश्नोत्तर (Interaction) शिक्षक विचारेल— 1. प्रतापगड कोणत्या राज्यात आहे? 2. अफझलखान कोण होता? 3. शिवाजी महाराजांनी कोणता पराक्रम केला? 4. या घटनेतून आपण काय शिकतो? --- ✍️ सराव कार्य (Activity) गटकार्य विद्यार्थ्यांना २ गटात विभागून— गट 1 : प्रतापगडाचे वर्णन गट 2 : शिवाजी महाराजांचा पराक्रम चित्रकला प्रतापगड किंवा शिवाजी महाराजांचे चित्र काढणे --- 📝 मूल्यमापन (Evaluation) विद्यार्थ्यांना छोट्या प्रश्नांची उत्तरे लिहायला देणे— ✔ प्रतापगडावरील पराक्रमाचा सारांश लिहा ✔ शिवाजी महाराजांचे गुण लिहा --- 🏠 गृहपाठ (Homework) 📌 “छत्रपती शिवाजी महाराजांचे शौर्य” यावर ५ ओळी लिहा 📌 प्रतापगडाचा फोटो चिकटवून माहिती लिहा --- ⭐ निष्कर्ष (Conclusion) शिक्षक सांगेल— “प्रतापगडावरील पराक्रम हा धैर्य, बुद्धिमत्ता व स्वराज्यप्रेम याचा आदर्श आहे.”

प्रतापगडावरील पराक्रम - MCQ Quiz (10 Marks)

1) प्रतापगड कुठे आहे?

a) महाराष्ट्र

b) गुजरात

c) पंजाब

d) राजस्थान

2) प्रतापगडावर कोणता पराक्रम झाला?

a) युद्ध विजय

b) व्यापार

c) शाळा उघडली

d) खेळ झाला

3) अफझलखान कोण होता?

a) शिक्षक

b) आदिलशाही सरदार

c) शेतकरी

d) व्यापारी

4) शिवाजी महाराजांनी कोणत्या किल्ल्यावर अफझलखानाला भेटले?

a) रायगड

b) प्रतापगड

c) सिंहगड

d) पन्हाळगड

5) शिवाजी महाराजांचे मुख्य ध्येय काय होते?

a) स्वराज्य स्थापन करणे

b) जंगलात राहणे

c) व्यापार करणे

d) परदेश प्रवास

6) शिवाजी महाराजांनी अफझलखानाचा सामना कशाने केला?

a) तलवार

b) वाघनखं

c) बंदूक

d) धनुष्य

7) या घटनेतून काय शिकायला मिळते?

a) धैर्य आणि बुद्धिमत्ता

b) आळस

c) चोरी

d) भांडण

8) शिवाजी महाराज कोणते राजे होते?

a) मुघल राजे

b) मराठा राजे

c) इंग्रज राजे

d) फ्रेंच राजे

9) प्रतापगडाची ओळख काय आहे?

a) ऐतिहासिक किल्ला

b) नदी

c) मंदिर

d) बाजार

10) शिवाजी महाराजांचे गुण कोणते?

a) धैर्यवान

b) भित्रे

c) आळशी

d) स्वार्थी