बरिष्ठ व निवड श्रेणी प्रशिक्षण २०२६ करिता ऑनलाईन नावनोंदणी करणेबाबत

📘 मराठी व्याकरण पूर्ण मार्गदर्शक (सर्व घटक उदाहरणांसह)

मराठी भाषा योग्य प्रकारे लिहिणे, वाचणे आणि बोलणे यासाठी व्याकरण अत्यंत महत्त्वाचे आहे. या लेखात आपण मराठी व्याकरणाचे सर्व मुख्य घटक सोप्या भाषेत आणि उदाहरणांसह समजून घेणार आहोत.

---

🔤 1. वर्णमाला (Alphabet)

मराठी भाषेतील मूलभूत घटक म्हणजे वर्ण.

➤ स्वर (Vowels)

अ, आ, इ, ई, उ, ऊ, ए, ऐ, ओ, औ, अं, अः

👉 उदाहरण:

अ + म = अम

आ + म = आम

➤ व्यंजन (Consonants)

क, ख, ग, घ, ङ ... ज्ञ

👉 उदाहरण:

क + अ = क

क + आ = का

---

🧩 2. शब्द (Word)

अर्थपूर्ण वर्णसमूह म्हणजे शब्द

👉 उदाहरण:

राम, शाळा, पाणी, खेळ

---

📚 3. शब्दांचे प्रकार

➤ 1. नाम (Noun)

ज्या शब्दांनी व्यक्ती, वस्तू, ठिकाण किंवा भावना कळते

👉 उदाहरण:

राम, पुणे, नदी, आनंद

---

➤ 2. सर्वनाम (Pronoun)

नामाऐवजी वापरले जाणारे शब्द

👉 उदाहरण:

तो, ती, ते, आपण

---

➤ 3. विशेषण (Adjective)

नामाचे गुण किंवा विशेषता सांगणारे शब्द

👉 उदाहरण:

मोठा मुलगा

सुंदर फुल

---

➤ 4. क्रियापद (Verb)

क्रिया दर्शवणारे शब्द

👉 उदाहरण:

खाणे, धावणे, शिकणे

👉 वाक्य:

राम खेळतो

---

➤ 5. क्रियाविशेषण (Adverb)

क्रियेला अधिक माहिती देणारे शब्द

👉 उदाहरण:

तो हळू चालतो

ती लवकर आली

---

⚖️ 4. लिंग (Gender)

➤ पुल्लिंग

मुलगा, राजा

➤ स्त्रीलिंग

मुलगी, राणी

➤ नपुंसकलिंग

फळ, झाड

---

🔢 5. वचन (Number)

➤ एकवचन

मुलगा

➤ अनेकवचन

मुलगे

---

🔗 6. विभक्ती (Case)

वाक्यात शब्दांचा संबंध दाखवणारे रूप

👉 उदाहरण:

राम शाळेत जातो (सप्तमी)

रामाने काम केले (कर्ता)

रामाला पुस्तक दिले (कर्म)

मो.रा.वाळिंबे मराठी व्याकरण pdf

-https://drive.google.com/file/d/1WL-dqqZnv3Eic-WjqJM4xHP2pDEvUwy7/view?usp=sharing

⏳ 7. काळ (Tense)

➤ वर्तमान काळ

तो खेळतो

➤ भूतकाळ

तो खेळला

➤ भविष्यकाळ

तो खेळेल

---

📝 8. वाक्य (Sentence)

पूर्ण अर्थ व्यक्त करणारा शब्दसमूह

👉 उदाहरण:

राम शाळेत जातो

---

📌 9. वाक्याचे प्रकार

➤ विधानार्थी

तो शाळेत जातो

➤ प्रश्नार्थी

तो शाळेत जातो का?

➤ आज्ञार्थी

दरवाजा बंद कर

➤ उद्गारार्थी

वा! किती सुंदर!

---

🔄 10. समास (Compound Words)

दोन शब्द एकत्र येऊन नवीन शब्द तयार होतो

👉 उदाहरण:

राजपुत्र = राजा + पुत्र

जलपान = जल + पान

---

🔀 11. संधी (Sandhi)

दोन शब्द एकत्र आल्यावर होणारा बदल

👉 उदाहरण:

देव + आलय = देवालय

सूर्य + उदय = सूर्योदय

---

🎨 12. अलंकार (Figures of Speech)

भाषेला सुंदर आणि प्रभावी बनवणारे घटक

➤ उपमा

तो सिंहासारखा धाडसी आहे

➤ रूपक

तो सिंह आहे

---

🗣️ 13. म्हणी व वाक्प्रचार

➤ म्हण

उदा: “थेंबे थेंबे तळे साचे”

👉 अर्थ: थोड्या-थोड्या गोष्टींनी मोठे काम होते

➤ वाक्प्रचार

“डोळ्यात तेल घालून पाहणे”

👉 अर्थ: खूप लक्ष देऊन पाहणे

---

📥 14. सरावासाठी उदाहरणे

👉 खालील वाक्यातील शब्दांचे प्रकार ओळखा:

“राम शाळेत लवकर गेला”

राम – नाम

शाळेत – नाम

लवकर – क्रियाविशेषण

गेला – क्रियापद

---

🎯 निष्कर्ष

मराठी व्याकरण समजून घेतल्यास भाषा अधिक स्पष्ट, शुद्ध आणि प्रभावी होते. वरील सर्व घटकांचा नियमित सराव केल्यास तुम्ही सहजपणे मराठीमध्ये पारंगत होऊ शकता.

👉 हा लेख उपयुक्त वाटला असेल तर नक्की शेअर करा